De acordo con Gibbs, indica o estado da enerxía potencial das especies químicas ou compoñentes do solo, sendo o seu valor independente de campos de forzas externos, tales como a gravidade, polo que permanece constante a calquera distancia da superficie do solo. Defínese como o cambio de enerxía libre (G) da masa dividido pola cantidade de substancia engadida (n) e exprésase como: μ = dG = δG/δn. Para disolucións ideais μ = μ° + RT ln m = μ° + 2,3 RT log m, onde μ° é o potencial químico das especie químicas en condicións estándar e m os moles de especies iónicas na disolución (mol L⁻¹). As diferenzas de potenciais químicos de especies en distintos puntos do solo tenden a inducir movementos espontáneos das especies dende os puntos de maior a menor potencial químico, ata que se alcance o equilibrio. Así por exemplo, o movemento de ións fosfato dende o solo á raíz dunha planta terá lugar mentres o potencial de ións fosfato sexa superior no solo que na raíz.