Capa fortemente endurecida, cimentada ou con alto teor de argila e alta consistência e que pode estar na superficie ou ser subsuperficial. Diferénciase nalgunhas propiedades físicas ou químicas das capas ou horizontes sobrepostos (se for o caso) e subjacentes, debido á súa alta densidade aparente e súa menor condutividade hidráulica. Pode ter orixe natural (duripan, horizonte petrocálcico, contacto petroférrico, fragipan); ou ser o resultado de accións antrópicas (piso de arado, circulación de vehículos pesados cando o solo é moi húmido). É un impedimento para a penetración das raíces e do movemento descendente vertical da auga.