Proceso de cambio de volume dun corpo de solo cando varía o seu contido de auga, θ, especialmente cando o contido de auga non está lonxe da saturación. Ten lugar en solos nos que predominan os minerais de arxila inchables (expansibles) (esmectitas e vermiculitas). Durante este proceso, prodúcese un aumento de volume na humectación e unha diminución no secado. Nesta fase, o volume diminúe ata un determinado limiar de θ, por debaixo do cal a contracción vai acompañada pola formación de fendas.

Os procesos de inchamento-contracción (expansión-retracción) teñen un carácter cíclico en solos de áreas con períodos húmidos e secos moi acentuados. Nestes solos pódese dar un proceso de autocobertura (self-mulching) por fragmentación dos agregados na superficie do solo. Ademais, ao se humedecer, as tensións dentro do solo poden orixinar desprazamentos duns volumes de solo sobre outros e con iso de esvaramento (slickensides) e agregados en forma de cuña. En solos non cultivados, a repetición de procesos de inchamento pode orixinar superficies suavemente onduladas, microrrelevos con elevacións e depresións subcirculares (gilgai). Estes procesos poden ter implicacións importantes, favorables e desfavorables.